Kho cơ sở Bảo tàng VHCDT Việt Nam đang lưu giữ một khối lượng sách Hán nôm được sưu tầm qua các đợt nghiên cứu khảo sát. Trong quá trình kiểm kê, bảo quản năm 2010, một số lượng sách đã được tiến hành bồi vá duy trì.

Tháng 9 năm 2023, phòng Kiểm kê – Bảo quản đã tiến hành bảo quản trị liệu kéo dài tuổi thọ cho khoảng 100 cuốn (9.200 trang) Hán Nôm tại kho cơ sở nhằm mục đích gìn giữ lâu dài cũng như phục vụ quá trình nghiên cứu, tránh bị xuống cấp hư hại. Phương pháp bảo quản: Sách được vệ sinh làm sạch. Sử lý tình trạng nấm mốc, ố vàng bằng bột và gôm tẩy chuyên dụng trước khi đưa hoạt chất bảo chuyên dụng trên từng trang sách.

Quá trình bảo quản đã hoàn thành khối lượng cũng như chất lượng đưa ra ban đầu, Hội đồng nghiệm thu đánh giá hiện vật trị liệu đạt kết quả tốt.

Một số hình ảnh trong quá trình bảo quản sách Hán Nôm:

Ảnh 1: Cán bộ phòng Kiểm kê – Bảo quản cùng các chuyên gia trao đổi, thảo luận trong quá trình tiến hành bảo quản hiện vật sách Hán nôm.

Ảnh 2: Vệ sinh làm sạch các trang sách bị mốc, ố vàng.

Ảnh 3: Xử lý nấm mốc các trang sách bằng bột và gôm tẩy chuyên dụng trước khi quét hoạt chất bảo quản.

BẢO TÀNG VĂN HOÁ CÁC DÂN TỘC VIỆT NAM

The post Bảo quản trị liệu hiện vật sách Hán nôm tại kho cơ sở Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam appeared first on Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Đối với dân tộc Mông và dân tộc Dao (nhóm Dao Tiền), những hoa văn in trên trang phục chính là cách thể hiện sự khéo léo, tỉ mỉ, cẩn trọng của mỗi người phụ nữ. Vì thế, khi người con gái kết hôn, gia đình chồng và họ hàng chỉ cần nhìn vào trang phục là biết cô dâu khéo léo, cần cù, chu đáo thu vén gia đình hay không. Ngay từ khi còn nhỏ, các con gái đã được các bà, các mẹ truyền dạy rất tỉ mỉ cách dệt vải, in hoa văn trên trang phục truyền thống. Cứ như vậy, các sản phẩm in hoa văn trên vải bằng sáp ong được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Để tạo nên những sản phẩm có hoa văn bằng sáp ong hoàn chỉnh, người phụ nữ phải bỏ ra nhiều công sức và thời gian. Quy trình tạo ra sản phẩm phải trải qua nhiều giai đoạn khác nhau.

Chuẩn bị nguyên liệu:

Chuẩn bị nguyên liệu là công đoạn quan trọng và quyết định đến kỹ thuật batik. Sáp ong tốt là sáp được lấy từ những tổ mật ong rừng quý hiếm. Những tổ ong mang về sau khi tách mật sẽ lấy sáp bỏ vào nồi nước rồi đun sôi, lọc lấy phần nước trong.  Sáp ong có hai khoảnh màu vàng và màu đen. Màu vàng là lớp sáp non, màu đen là lớp sáp già, bóp cho hai khoảnh sáp đó chảy hết mật rồi nấu mỗi loại ra một nồi khác nhau. Sau khi sáp nóng chảy, đem đổ sáp ra bát riêng. Lấy một lượng sáp đen vừa đủ, trộn đều với một lượng sáp vàng tương ứng và đặt lên bếp. Không nên trộn ngay từ đầu vì màu sẽ không được đẹp.  Trước khi sử dụng sáp để vẽ hoa văn lên váy, hai loại sáp này được trộn và nấu với nhau để sáp chảy ra.

Chuẩn bị dụng cụ để vẽ hoa văn:

Sau khi có sáp ong tốt, phải chuẩn bị một số dụng cụ bằng tre vót mỏng, uốn hình tam giác từ 5 – 10 chiếc đủ loại từ 1 –  5 cm để tạo nên các hoa văn hình tam giác với nhiều kích thước khác nhau. Để vẽ đường thẳng, đường zích  zắc, đồng bào sử dụng  một loại bút vẽ được làm từ một thanh tre nhỏ dài khoảng 7cm, ngòi bút làm bằng lá đồng bé hình tam giác, nẹp vào thanh tre. Ngoài ra còn có bếp kiềng, bát để đun sáp ong, và các ống tre nhỏ để tạo các hoa văn hình tròn. Nanh lợn để miết vải.

Kỹ thuật vẽ sáp ong trên vải lanh

Tước khi tiến hành vẽ, lấy một phần sáp ong trong khối sáp đã được đun đóng đông từ trước đem đun nóng,  phải lọc lại sáp ong cho thật sạch, tránh lẫn tạp chất. Khi đun sáp,  nên giữ  ở nhiệt độ 70 – 80⁰ để sáp in ra không bị khô. Nếu để sáp nguội, thì sáp sẽ không dính vào vải. Sáp ong khi đun nóng để in hoa văn trên vải phải có độ loãng cần thiết, nếu đặc quá thì sáp ong không ăn vải, nếu loãng quá khi in hoa văn sẽ bị nhòe không đẹp mắt. Để vẽ hoàn chỉnh một chiếc váy in hoa văn đủ màu sắc, những người phụ nữ phải mất cả tuần, cả tháng, thậm chí là vài tháng mới hoàn thiện được.

 Khi vẽ, người phụ nữ luôn phải ngồi bên bếp lửa, chấm bút vào bát sáp ong nóng đặt trên bếp, thoăn thoắt đưa tay kẻ những đường thẳng trên vải. Họ phải kẻ thật khéo để lượng sáp chảy đều, không loang lổ cho đến hết rồi mới tiếp tục chấm tiếp.

Trước khi vẽ, họ đặt phần vải màu trắng cần vẽ hoa văn lên trên mặt phẳng như phiến đá, mặt bàn… rồi dùng đá mài/nanh lợn mài vải cho nhẵn, mịn. Ngoài ra, họ còn sử dụng một miếng gỗ tròn, một miếng ván bằng và nhẵn để khi vẽ xong đến đâu thì họ cài phần đã vẽ vào một đầu, một đầu để cuộn tiếp tục in tiếp,  vẽ đến đâu thì lăn và quấn vải đến đấy để vải không bị bẩn.

 Trong quá trình vẽ, luôn giữ mức lửa nhỏ nhằm duy trì độ nóng để sáp in thật ăn vải và rõ nét các hoa văn. Họ sẽ vẽ liên tục cho đến khi nào hết khổ vải. Để có được những tấm vải đẹp, sau khi vẽ sáp ong lên vải, chờ sáp ong khô, rồi đồng bào đem đi nhuộm chàm cho đến khi được màu như ý, sau đó nhúng tấm vải chàm vào nước sôi để sáp ong tan chảy, khi đó những hoa văn đã vẽ mới hiện ra rõ nét trên nền chàm. Khi nhuộm phải có kỹ thuật hãm và đồng bào đã biết cách sử dụng củ nâu để hãm màu.Khi vẽ, đầu bút chếch vào trong, cán bút hướng phía ngoài. Tấm vải lanh dài 7m sẽ được chia đều thành 10 – 12 ô vuông. Đoạn hai đầu trên cạp váy và dưới đoạn nối thổ cẩm phải kẻ đường thẳng, rồi đến kẻ hình tam giác, hình xoáy trôn ốc, hình đồng tiền, hình chữ thập, hình chân chim, …Dân tộc Mông quan niệm hoa văn trên trang phục, đồ dùng sinh hoạt sẽ giúp họ được giao tiếp với các thần linh, mời được các thần linh tới nhà ban phát cho họ điềm lành, xua đi những điều dữ.

Các họa tiết  hoa văn sáp ong chủ yếu được thể hiện trên các loại vải dùng để may váy và khăn, với nhiều mô típ hoa văn khác nhau. Người Mông chủ yếu in các loại hoa văn hình răng cưa “hoa tim đen”, hoa văn hình đồng tiền vuông, hình đồng tiền tròn (đồng tiền que trống), hoa văn tám cánh, hoa văn hình chữ “S” hay còn gọi là hoa văn ốc rồng “kưx rong” có nơi còn gọi là hoa văn tai người “Sấy lảo dề”. Những họa tiết này biểu hiện cho sự biến chuyển của mặt trời, thời tiết, không gian và thời gian, trong vũ trụ quan cổ đại của dân tộc Mông. Mỗi họa tiết hoa văn đều thể hiện những khát vọng cao đẹp của con người.

Người Dao Tiền chủ yếu in các loại hoa văn hình bánh xe (chùn thốp), các đường kẻ đứt đoạn “chùn leng”, hoa văn quả núi “chùn muội”, đường gấp khúc, hình “chùn cao” có hình xanh lơ nhạt trên nền chàm xanh đen.

Kỹ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong trên trang phục truyền thống của đồng bào Mông, Dao chứa đựng những giá trị văn hóa nghệ thuật đặc sắc. Họ gửi gắm vào từng nét vẽ những gì đang diễn ra trong cuộc sống xung quanh mình, những ý niệm về vũ trụ, về nhân sinh quan, thế giới quan, về thiên nhiên, về cuộc sống mang đậm triết lý nhân sinh, thể hiện khát vọng về cuộc sống ấm no, hạnh phúc của con người.

 Trong hệ thống trưng bày trong nhà của Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam, phòng trưng bày số 3 giới thiệu văn hóa các dân tộc thuộc nhóm ngôn ngữ Mông-Dao, Ka đai, Tạng Miến trưng bày một số hiện vật giới thiệu kỹ thuật vẽ batik của dân tộc Mông và nhóm Dao Tiền ở Việt Nam. Ở không gian này, du khách sẽ được tham quan, tìm hiểu nguyên liệu, công cụ, kỹ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong trên vải và một số sản phẩm batik độc đáo của dân tộc Mông và dân tộc Dao (nhóm Dao Tiền). Hình ảnh cô gái dân tộc Mông và Dao Tiền cẩn thận đưa từng ngòi bút nhúng vào bát sáp ong đang đun nóng chảy trên bếp, rồi từ từ đưa từng nét bút trải dài trên vải tạo nên những đường nét hoa văn tinh tế với độ tinh xảo, cân đối, hài hòa trên các sản phẩm dệt đã mang lại sự độc đáo và khác biệt cho kỹ thuật tạo hoa văn bằng sáp ong của hai dân tộc Mông và dân tộc Dao (nhóm Dao Tiền) ở Việt Nam.

Trong khu vực các quốc gia ASEAN, kỹ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong không chỉ thấy ở dân tộc Mông, dân tộc Dao (nhóm Dao Tiền) ở Việt Nam,  dù In-đô-nê-xi-a  không phải là nơi sản sinh ra Batik, nhưng được coi là quốc gia của Batik, bởi nghệ thuật vẽ Batik đạt đến đỉnh cao đã được UNESCO đưa vào danh sách đại diện di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại năm 2009. Các họa tiết hoa văn trên nền vải lúc đầu được vẽ hoàn toàn bằng tay và sử dụng những cây bút gọi là canting. Sau này, những người thợ sử dụng bản khắc (bằng đồng), khuôn in và các công cụ khác để phủ sáp ong thành những hình đã định trước. Tuy nhiên, phương pháp vẽ bằng tay vẫn được sử dụng phổ biến, vì nó mang phong cách riêng của mỗi nghệ nhân In-đô-nê-xi-a.

Hiện nay, trong không gian trưng bày văn hóa các quốc gia ASEAN tại khu vực sảnh A của Bảo tàng, hoạt động trải nghiệm kỹ thuật batik của In- đô-nê-xi-a được đưa vào các chương trình tham quan, giáo dục, trải nghiệm cho các trường học, các đoàn khách, các tour du lịch có nhu cầu tìm hiểu. Hoạt động này đã nhận được sự quan tâm, thích thú của công chúng và trở thành hoạt động trải nghiệm thường xuyên diễn ra tại bảo tàng.

Kỹ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong (batik) của dân tộc Mông, dân tộc Dao (nhóm Dao Tiền) ở Việt Nam được trưng bày và giới thiệu tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam

Ảnh: Vải in hoa bằng sáp ong của dân tộc Dao (nhóm DaoTiền), xã  Trung Hà, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang đang được trưng bày tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Ảnh: Bộ dụng cụ, nguyên liệu vẽ hoa văn bằng sáp ong của dân tộc Dao (nhóm Dao Tiền), xã Ngọc Hội, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang đang được trưng bày tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Bộ dụng cụ gồm: Bút vẽ hình chữ T, khung hình tam giác làm bằng tre hoặc nứa để vẽ các đoạn thẳng và góc. Các ống tre để in các hình tròn có đường kính từ 1,5-2cm. Lá chít được ép phằng để làm cữ. Nanh lợn rừng, phiến đá dùng để miết vải cho bóng. Bát dùng để đun sáp ong. Bếp đun sáp ong và sáp ong

Ảnh: Sinh viên trường Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật Việt Bắc- tỉnh Thái Nguyên tìm hiểu kỹ thuật vẽ hoa bằng sáp ong của dân tộc Mông tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam. (tháng 8/2018)

Ảnh: Bút vẽ hoa văn bằng sáp ong (hay còn gọi là chanting) của In-đô-nê-xi-a.

Ảnh: Khuôn in batik bằng đồng (cap) của In-đô-nê-xi-a Ảnh: Học sinh trường dân tộc Nội trú Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên, trải nghiệm kỹ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong (batik) của quốc gia In-đô-nê-xi-a tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam. Ảnh: Học sinh trường dân tộc Nội trú Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên, tìm hiểu nghệ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong (batik) của quốc gia In-đô-nê-xi-a tại phòng chiếu phim, Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Đoàn Thanh Huế – Bảo tàng VHCDT Việt Nam

The post Tìm hiểu kỹ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong (Batik) của dân tộc Mông và dân tộc Dao (Nhóm Dao Tiền) ở Việt Nam qua hệ thống trưng bày tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam appeared first on Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Sau hai năm (2021 – 2022) thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu, đề tài đã hệ thống hoá nguồn tư liệu, để khắc hoạ bức tranh toàn cảnh về di sản văn hoá dân tộc Lự tại Việt Nam. Qua nghiên cứu, nhóm tác giả đã đi sâu phân tích, lý giải, xác định các yếu tố văn hoá đặc trưng tộc người, tìm ra các giá trị văn hoá truyền thống dân tộc Lự đồng thời làm rõ sự giao thoa, tiếp biến văn hóa trong quá trình hội nhập và phát triển. Kết quả đề tài là nguồn tư liệu quý, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Lự, thiết thực phục vụ công tác nghiên cứu, sưu tầm, xây dựng sưu tập hiện vật, chỉnh lý trưng bày, phát triển các chương trình giáo dục trải nghiệm về văn hóa dân tộc Lự tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam. Từ nghiên cứu, nhóm tác giả đã đề xuất các kiến nghị về chính sách, từ đó đưa ra các phương án nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc Lự trong đời sống cộng đồng tại các địa vực cư trú cũng như tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Đánh giá cao các kết quả nghiên cứu cả về mặt khoa học, cũng như tính ứng dụng trong thực tiễn hoạt động tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam của nhóm tác giả, Hội đồng nhất trí thông qua, nghiệm thu kết quả của đề tài./.

TS. Nguyễn Thế Hùng, Vụ trưởng Vụ Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch – Chủ tịch Hội đồng cùng các thành viên Hội đồng đánh giá, nghiệm thu.

ThS. Đỗ Minh Đức – Đại diện nhóm tác giả đề tài trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu trước Hội đồng và các Nhà khoa học.

PGS.TS. Võ Quang Trọng – Phản biện 1 nhận xét và phản biện đề tài trước Hội đồng và các Nhà khoa học.

Bảo tàng VHCDT Việt Nam

The post Hội đồng đánh giá, nghiệm thu đề tài Khoa học và Công nghệ cấp Bộ năm 2021 – 2022 của Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam appeared first on Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Phai: Do sinh sống ở gần các con sông, suối nên cư dân Tày, Thái đã sáng tạo hệ thống “phai”- thực chất là dựng đập ngăn nước để tạo độ chênh lệch của dòng chảy, từ đó đưa nước vào mương và từ mương chảy qua hệ thống máng dẫn bằng tre, nứa xuống các thửa ruộng bậc thang cao khoảng 5m so với mặt suối.  Nói đến hệ thống khai thác sử dụng nguồn nước của người Tày, Thái, không thể không nhắc đến kỹ thuật dựng phai.  Các phai của người Tày, Thái trước đây được làm bằng gỗ, tre, nứa và đất. Việc chọn vị trí đặt phai rất quan trọng. Địa hình, vị trí đặt phai thuận lợi sẽ quyết định lưu lượng nước chảy vào mương và đảm bảo độ bền cho phai trong mùa nước lũ. Thời gian thích hợp nhất để làm phai là vào mùa khô (tháng 12, 1 âm lịch) là thời kì cạn nước của dòng suối nên việc đắp phai, làm cọn nước, khai mương dễ làm, đỡ tốn công sức. Để dựng phai ngăn suối, đầu tiên phải chuẩn bị nguyên vật liệu (tre, gỗ..) Đáy phai phải được làm từ thân cây gỗ lớn có chiều dài bằng chiều rộng con suối. Cây gỗ này được đặt chìm một nửa thân xuống đáy suối. Với con suối rộng, đồng bào dùng 2 thân cây ghép lại. Ở điểm nối, họ chống xê dịch bằng cách đan những sọt tre hình trụ đó. Bỏ đá đầy vào bên trong rồi chèn vào. Sau khi cố định được thân cây gỗ chính, đồng bào xếp lần lượt gỗ và ken gỗ thành từng lớp ngang dọc giống hình dẻ quạt tạo thành bộ khung phai, rồi dùng tre, nứa đan thành phên để chặn ở mặt phai, dùng đá, đất đắp, chèn kín để ngăn dòng chảy làm cho mực nước dâng cao ngang mặt phai và tràn vào mương. Mặt cắt dọc của phai có hình tam giác vuông. Cạnh huyền của tam giác này thuận theo dòng chảy của suối vì nó chịu tác động của dòng chảy, tạo thành lực nén theo phường thẳng đứng, chính lực nén này làm tăng thêm sức bền chặt của phai.

Mương: Là những đường được nối từ phai để dẫn nước vào ruộng, nó có thể chạy men theo sườn đồi và dọc các cánh đồng. Mương có ba loại: mương chìm (mương đào); mương nổi (mương đắp) và mương nửa chìm, nửa nổi. Để dòng chảy có thể vượt qua khe, người ta cắm hai hàng cọc tre cách nhau từ 50-100cm rồi ghép các thân cây tre hình hộp sau đó lót kín bằng các phên nứa. Hiện nay, hệ thống mương này đã được bê tông hóa.

Lái: Nước từ mương được đưa đến những thửa ruộng riêng lẻ bằng hệ thống các phai phụ, người Tày, Thái gọi là Lái. Hệ thống này còn có tác dụng ngăn nước ở các đoạn mương bị vỡ để tiếp tục dâng nước lên cao cho chảy vào ruộng hoặc dẫn nước mương vượt qua các chướng ngại vật như đá, gốc cây…

Lín: là hệ thống dẫn nước được làm bằng tre, nứa hoặc bương, bổ làm đôi hoặc để cả ống tùy theo vị trí sử dụng. các đường máng dùng để dẫn nước từ mương hoặc lái vào các thửa ruộng có chỗ dài hàng trăm mét. Các đường máng dùng để dẫn nước từ mương hoặc lái vào các thửa ruộng có chỗ dài hàng trăm mét. Các ống máng ngắn gọi là “to” hoặc “láy” để đưa nước vào các thửa ruộng gần mương, hoặc đưa nước từ ruộng trên xuống ruộng dưới, hay tháo khô cho ruộng khi cần thiết. Các ống máng này thường có nắp đậy để điều tiết mực nước trong ruộng và điều phối đồng đều nước ở ruộng trên và ruộng dưới.

Cọn: Đối với những ruộng bậc thang ở trên cao khoảng 3-4m không thể sử dụng phai và mương để lấy nước tưới. Vì vậy cư dân Tày, Thái đã sáng tạo ra những chiếc cọn nước. Một chiếc cọn có thể cung cấp nước tưới cho 0,5-1ha ruộng. Cọn được làm bằng tre, gỗ, có hình dáng bánh xe, đường kính có thể lên tới 6-7m. Cơ chế vận hành của cọn nước là lợi dụng dòng chảy xiết của suối nhờ vào phai. Lực tác động của dòng chảy xiết làm bánh xe quay, vì trên vòng tròn của bánh xe người ta đặt các tấm tre làm thành cánh quạt cản nước. Mỗi bên cánh quạt trên thân bánh xe đều có gắn các ống nứa. Khi bánh xe quay, các ống nứa này tiếp xúc với dòng chảy và múc nước để đưa lên cao đổ vào máng, liên tục như vậy và nước từ máng được đưa vào ruộng.

Do địa hình phức tạp, các thửa ruộng vùng thung lũng có độ cao thấp khác nhau và không phải thửa ruộng nào cũng gần nguồn nước chảy tự nhiên. Trong điều kiện đó, để giải quyết nước cho sản xuất, canh tác nông nghiệp, cư dân Tày, Thái đã cùng nhau xây dựng lên một hệ thống tưới tiêu cung cấp nước cho cả mường. Trong mỗi bản, họ thường cắt cử người trông coi, bảo vệ phai mương. Những người này thường xuyên kiểm tra, theo dõi tình trạng của phai mương nhất là vào mùa mưa. Các ruộng ở trên cao khi được hệ thống mương phai dẫn đủ nước thì sẽ được nước cho chảy xuống ruộng dưới. Cứ như vậy, nguồn nước được chia đều cho các thửa ruộng.

Hiện nay, trong sản xuất nông nghiệp, cư dân Tày, Thái đã áp dụng các biện pháp kỹ thuật mới vào sản xuất, biết thâm canh, tăng vụ; chuyển canh tác lúa theo hai vụ, từ một vụ lúa nếp trở thành hai vụ lúa tẻ hoặc một nếp một tẻ. Hệ thống thủy nông cũ đã được cải tạo, phù hợp với mô hình sản xuất mới. Ruộng hai vụ phải thường xuyên có nước, hệ thống mương phai lái lin thực hiện bằng thủ công nay chuyển thành những công trình thủy lợi nhỏ, vừa và lớn xây đắp bằng bê tông cốt thép. Bên cạnh việc duy trì các biện pháp thủy lợi truyền thống, nhờ sự giúp đỡ về vốn, vật tư và kỹ thuật của Nhà nước, nhiều phai đập kè cống đã được xây dựng ở nhiều nơi thuận tiện cho việc sinh hoạt và canh tác. Việc kết hợp giữa hai hình thức: Xây dựng công trình thủy lợi mới và thủy lợi truyền thống theo kiểu mương, phai là hướng giải quyết hợp lý nhằm tận dụng các nguồn nước trong việc khai thác các tiềm năng của đất.

Một số hình ảnh về hệ thống thủy lợi của cư dân Tày, Thái

Hình ảnh “cọn nước” được trưng bày tại tổ hợp canh tác nông nghiệp, phòng trưng bày số 2, Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam

Guồng quay (cọn nước) và máng dẫn nước của dân tộc Tày, xã Sơn Phú, huyện Na Hang, tỉnh Tuyên Quang (2011) (Nguồn: Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt nam)

Đoàn Thanh Huế – Bảo tàng VHCDT Việt Nam

The post Tìm hiểu hệ thống “Dẫn thủy nhập điền” của nhóm cư dân Tày, Thái qua hệ thống trưng bày tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam appeared first on Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Hội đồng nghiệm thu, đánh giá cấp cơ sở do PGS.TS Phạm Thị Phương Thái – Chủ tịch hội đồng chủ trì cùng các thành viên trong và ngoài đơn vị.

Tại buổi nghiệm thu, Ths. Đỗ Minh Đức đã trình bày tóm tắt đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ “Nghiên cứu bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Lự trong hoạt động Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam” trước hội đồng nghiệm thu, đánh giá đề tài nghiên cứu khoa học. Đề tài là công trình nghiên cứu công phu, nghiêm túc, tác giả đề tài đã dày công tiến hành công tác điền dã, khảo sát, thu thập tư liệu, thông tin thực tế tại các gia đình đồng bào dân tộc Lự tại xã Bản Hom, xã Nậm Tăm, tỉnh Lai Châu. Nhiều tư liệu mới, thông tin mới đã được bổ sung, cung cấp nhiều tri thức quý về văn hóa truyền thống dân tộc Lự, đóng góp thêm nhiều tài liệu góp phần bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc Lự tại Bảo tàng VHCDT Việt Nam.

Đề tài nghiên cứu được Hội đồng nghiệm thu đánh giá đạt yêu cầu. Tuy nhiên, vẫn còn một số nội dung cần phải bổ sung và chỉnh lý để công trình nghiên cứu khoa học này được hoàn thiện trong đợt nghiệm thu tại Bộ và đạt giá trị khoa học cao, cũng như ứng dụng trong thực tiễn bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc.

The post Nghiệm thu cấp cơ sở kết quả đề tài khoa học và công nghệ cấp Bộ “Nghiên cứu bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Lự trong hoạt động Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam” appeared first on Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.

The post Nghiệm thu cấp Bộ đề tài KHCN “Nghiên cứu bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc Chu Ru trong hoạt động của Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam” appeared first on Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Hội đồng nghiệm thu, đánh giá cấp Bộ gồm: TS. Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch – Chủ tịch Hội đồng; TS. Nguyễn Thế Hùng, Vụ Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Phó chủ tịch Hội đồng; Ủy viên phản biện: PGS.TS. Võ Quang Trọng, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam; PGS.TS. Đặng Hoài Thu, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội; Các ủy viên: TS. Hoàng Thị Bình, Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam; ThS. Nguyễn Thị Hải Nhung, Vụ Văn hóa dân tộc; TS. Nguyễn Thị Thu Trang, Cục Di sản văn hóa.

Toàn cảnh buổi họp nghiệm thu

Tại buổi họp, ThS. Trần Văn Ái đã trình bày tóm tắt đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ “Nghiên cứu bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc La chí trong hoạt động của Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam” trước Hội đồng đánh giá, nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ.

Ths. Trần Văn Ái, Chủ nhiệm đề tài trình bày kết quả nghiên cứu

Toàn cảnh buổi họp Hội đồng

Từng thành viên trong Hội đồng đã có những ý kiến đóng góp rất xác đáng và thẳng thắn cho đề tài. Hội đồng đánh giá như sau:

– Đề tài được triển khai nghiên cứu công phu, nghiêm túc, đạt được mục tiêu, nội dung nghiên cứu và có đầy đủ sản phẩm, đảm bảo số lượng, chất lượng theo Thuyết minh đã được phê duyệt.

 – Đề tài tiến hành tốt công tác điền dã, khảo sát, thu thập tư liệu, trong đó có nhiều tư liệu mới thu thập thông qua khảo sát tại 2 tỉnh Hà Giang và Lào Cai. Các tư liệu, số liệu sử dụng trong đề tài có tính xác thực, độ tin cậy và có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động của Bảo tàng.

 – Đề tài đã trình bày, phân tích khá toàn diện và có hệ thống các thành tố văn hóa vật thể và phi vật thể của dân tộc La Chí.  Các phân tích, đánh giá đã cung cấp nhiều tri thức quý về văn hóa truyền thống dân tộc La Chí.

 – Kết quả nghiên cứu của đề tài cung cấp thêm cứ liệu để làm sáng tỏ các giá trị và bản sắc văn hóa tộc người, chỉ ra những yếu tố giao thoa văn hóa trong quá trình cộng cư giữa tộc người La Chí và các dân tộc anh em khác.

 – Đề tài đã đưa ra được các giải pháp bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc La Chí có tính khả thi và thực tiễn trong hoạt động của Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam. Kết quả nghiên cứu là tại liệu tham khảo có giá trị trong nghiên cứu, giảng dạy về văn hóa học, dân tộc học, bảo tàng và là cơ sở đề tổ chức trưng bày chuyên đề cũng như hoạt động trải nghiệm hoạt động giáo dục nhằm tiếp tục khám phá, tôn vinh các giá trị di sản văn hóa dân tộc La Chí.

Hội đồng trao đổi, nhận xét về kết quả nghiên cứu của đề tài

TS. Nguyễn Thị Ngân, Đại diện đơn vị chủ trì phát biểu

Đề tài nghiên cứu được Hội đồng nghiệm thu cấp Bộ, đánh giá đạt yêu cầu. Tuy nhiên, vẫn còn một số nội dung cần phải bổ sung và chỉnh lý để công trình nghiên cứu khoa học này được hoàn thiện và đạt giá trị khoa học cao trong thực tiễn.

Nguồn: http://khcnmt-bvhttdl.vn/

The post Nghiệm thu cấp Bộ đề tài KHCN “Nghiên cứu bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc La Chí trong hoạt động của Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam” appeared first on Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.

1.Đề tài “Nghiên cứu bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc Chu Ru trong hoạt động của Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam” do Ths. Nghiêm Thị Minh Hằng làm chủ nhiệm cùng các thành viên tham gia.

2.Đề tài “Nghiên cứu bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc La Chí trong hoạt động của Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam” do Ths. Trần Văn Ái làm chủ nhiệm.

3. Đề tài “Nghiên cứu bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc Lô Lô trong hoạt động của Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam” do CN. Châm Nhật Tân làm chủ nhiệm.

Mục tiêu của các đề tài là nghiên cứu thực trạng văn hóa các dân tộc, cung cấp cơ sở khoa học, đánh giá các giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của các dân tộc Chu Ru, La Chí, Lô Lô đề xuất giải pháp bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc theo hướng chuyên  môn sâu của Bảo tàng. Đặc biệt các công trình nghiên cứu đã tư liệu hóa các tài liệu hiện vật Bảo tàng, cung cấp khối lượng thông tin cơ bản, chi tiết theo hướng chuyên sâu phục vụ nghiên cứu sưu tầm, xây dựng sưu tập hiện vật, xây dựng các kịch bản giáo dục trải nghiệm, cùng các thước phim tư liệu thu được tại thực địa là nền tảng chắc chắn, xác thực làm sinh động, hiệu quả trong việc đổi mới hoạt động giáo dục văn hóa, lịch sử cho thế hệ trẻ.

Hội đồng đánh giá cao ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Kết quả của đề tài góp phần làm phong phú, đa dạng thêm kiến thức về văn hóa dân tộc, là các tài liệu khoa học bổ ích, thiết thực cho việc nghiên cứu văn hóa các dân tộc đặc biệt là các dân tộc thiểu số rất ít người.

Kết quả đánh giá của hội đồng nhất trí thông qua đề tài và kiến nghị thêm việc hoàn chỉnh đề tài cũng như nội dung của một số góp ý để tiến hành đợt bảo vệ trước hội đồng cấp Bộ được tổ chức trong thời gian tới.

 
Chủ nhiệm đề tài trình báo kết quả nghiên cứu tại Hội đồng.

The post Nghiệm thu cấp cơ sở đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam appeared first on Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Sau 2 năm ( 2019 – 2020) thực hiện nghiên cứu đề tài dựa trên việc kế thừa một số nghiên cứu đã có và nguồn thông tin, tư liệu được nhóm tác giả khai thác trực tiếp tại hai tỉnh Sơn La và Lai Châu một cách chân thực, sống động, qua đó đã hệ thống hoá nguồn tư liệu, phân tích, lý giải, xác định các yếu tố văn hoá đặc trưng tộc người, tìm ra các giá trị văn hoá đặc sắc, truyền thống dân tộc La Ha đồng thời làm rõ sự giao thoa, biến đổi văn hóa trong quá trình hội nhập và phát triển.

Sau khi nghe phần trình bày của chủ nhiệm đề tài, Hội đồng đã họp, thống nhất và có đánh giá chung về công trình nghiên cứu khoa học như sau:

Đề tài được triển khai nghiên cứu công phu, nghiêm túc, đảm bảo tiến độ. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu phù hợp. Giải quyết tốt mục tiêu, nội dung nghiên cứu và có đầy đủ sản phẩm khoa học theo hợp đồng đã ký; Chủ nhiệm và nhóm nghiên cứu thực hiện tốt công tác điền dã, điều tra, khảo sát thu thập, phân tích đánh giá về điều kiện tự nhiên, môi trường, kinh tế, xã hội dân tộc La Ha; Số liệu, tài liệu sử dụng trong đề tài phong phú, có độ tin cậy cao, xác thực và cập nhật; Đề tài đã phân tích đánh giá tương đối toàn diện về đời sống văn hóa, kinh tế xã hội và những biến đổi của dân tộc La Ha từ năm 1954 đến nay; Bên cạnh đó đề tài đã đánh giá thực trạng công tác nghiên cứu, sưu tầm, bảo quản, trưng bày về văn hóa dân tộc La Ha tại Bảo tàng và đề xuất các giải pháp, kiến nghị và định hướng cho các khâu công tác của Bảo tàng từ sưu tầm hiện vật đến trưng bày trải nghiệm văn hóa dân tộc La Ha…

Kết quả nghiên cứu của đề tài có ý nghĩa lý luận và thực tiễn góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam và là tài liệu tham khảo có giá trị trong nghiên cứu và giảng dạy về văn hóa dân tộc La Ha. Với những kết quả ấy, Hội đồng nhất trí thông qua, nghiệm thu đạt loại xuất sắc.

Ảnh 1: TS. Trịnh Thị Thủy – Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch – Chủ tịch Hội đồng khoa học cấp Bộ cùng các thành viên là các nhà nghiên cứu tại buổi nghiệm thu Đề tài khoa học cấp Bộ “Nghiên cứu văn hóa dân tộc La Ha phục vụ hoạt động Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam” do Thạc sĩ  Vi Văn Biên làm chủ nhiệm Ảnh 2: Thạc sĩ Vi Văn Biên – chủ nhiệm đề tài trình bày kết quả nghiên cứu trước Hội đồng khoa học

Thực hiện: Châm Nhật Tân – Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam

The post Nghiệm thu đề tài cấp Bộ 2019 appeared first on Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Khai giảng lớp tiếng Anh Bảo tàng của câu lạc bộ tiếng Anh Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam

Giảng viên và học viên câu lạc bộ tiếng Anh Bảo tàng chụp ảnh lưu niệm ngày khai giảng.

Trong học phần 1, giảng viên và các hướng dẫn viên nhí thường xuyên có các buổi thực hành,kiểm tra dẫn khách tham quan bằng tiếng Anh tại không gian các phòng trưng bày của Bảo tàng

Hướng dẫn viên nhí thực hành kỹ năng hướng dẫn khách tham quan bằng tiếng Anh tại phòng trưng bày số 3 (văn hóa nhóm ngôn ngữ Mông – Dao, Ka Đai, Tạng Miến và số 5 (văn hóa nhóm ngôn ngữ Hán, Nam Đảo) của Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.

The post Câu lạc bộ tiếng Anh Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam trong việc bảo vệ phát huy di sản văn hóa appeared first on Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.