Hội thảo trực tuyến “Bảo tồn và giáo dục di sản văn hóa trên nền tảng số: Góc nhìn Á – Âu” tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam

Ngày 29/7/2021, Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam (MCVE) phối hợp với trường Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Kỹ thuật và Công nghệ, Phòng thí nghiệm Tương tác Người máy, Trường Đại học Việt Nhật – Đại học Quốc gia Hà Nội, Học viện Quốc tế Tài trợ Châu Âu (EGInA) và CRHACK LAB FOLIGNO 4D tổ chức Hội thảo “Bảo tồn và giáo dục di sản văn hóa trên nền tảng số: Góc nhìn Á – Âu”.

Hội thảo được tổ chức nhằm cập nhật thông tin và chia sẻ những thực tiễn mà công nghệ số mang lại đối với hoạt động bảo tồn và giáo dục di sản văn hóa ở Việt Nam, châu Á và châu Âu trước diễn biến phức tạp của đại dịch Covid-19 đang hoành hành khắp nơi trên thế giới như hiện nay.

Đây là diễn đàn cho các nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách, văn hóa, giáo dục… từ Việt Nam, châu Á, châu Âu và thế giới trao đổi ý tưởng, thực tiễn và thúc đẩy hợp tác đa ngành, đa lĩnh vực trong việc bảo tồn và giáo dục di sản văn hóa theo nền tảng số hóa.

Tham dự hội thảo trực tuyến có gần hơn 150 thành viên đến từ 15 quốc gia: Ý, Mỹ, Anh, Úc, Tây Ban Nha, Ireland, Bulgaria, Đài Loan, Hồng Kông, Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản, Indonesia, Myanma và Việt Nam, ngoài ra còn có 1 số hiệp hội như: Unessco Việt Nam, Hiệp hội ASEAN.

Hội thảo tập trung vào 3 nội dung chính tương ứng với 3 phiên chuyên đề gồm:

Phiên 1: Bảo tồn và giáo dục di sản văn hóa trên nền tảng số, góc nhìn từ Việt Nam và châu Á (Digital Preservation and Education ofCultural Heritage,perspectives from Vietnam and Asia).

Phiên 2: Bảo tồn và giáo dục di sản văn hóa trên nền tảng số, góc nhìn từ châu Âu (Digital Preservation and Education ofCultural Heritage, perspectives from Europe).

Phiên 3: Bảo tồn và giáo dục di sản văn hóa trên nền tảng số, góc nhìn từ các sáng kiến và hợp tác sắp tới (Digital Preservation and Education of Cultural Heritage, prospects for upcoming initiatives and collaborations).

Hiện nay khoa học – công nghệ, đặc biệt là lĩnh vực công nghệ số đang thể hiện tính ưu việt và phát huy vai trò ngày càng quan trọng trong hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Tuy nhiên, việc đầu tư cho ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực bảo tồn di sản vẫn còn tình trạng “mạnh ai nấy làm”, thiếu sự đồng bộ. Tại Việt Nam, công nghệ số bắt đầu được ứng dụng trong lĩnh vực bảo tồn di sản thông qua việc số hóa các di tích, di sản văn hóa phi vật thể phục vụ lưu trữ, quảng bá trên internet. Thời gian gần đây, công nghệ cao bắt đầu được ứng dụng nhiều hơn, nhờ đó đã xuất hiện bảo tàng ảo, di tích ảo thông qua công nghệ thực tế ảo; phim 3D, 4D và sự ra đời của công nghệ 3D vừa hỗ trợ công tác bảo tồn, vừa giúp công nghệ thực tế ảo đạt tầm cao mới; hệ thống thuyết minh tự động, hệ thống dữ liệu di sản được kết nối, chia sẻ, trích xuất ngày càng hiện đại. Trong bối cảnh dịch bệnh Covid 19 như hiện nay, việc sử dụng công nghệ số vào hoạt động bảo tồn và giáo dục di sản văn hóa càng trở nên cấp thiết và quan trọng.

Nhận thức được vấn đề đó, Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam đã đồng hành với các công ty tin học, đặc biệt là phối hợp với Phòng thí nghiệm tương tác người máy, Trường Đại học công nghệ Hà Nội và Trường Đại học công nghệ Thái Nguyên, xây dựng nâng cấp các phần mềm cảm ứng, âm thanh kĩ thuật số hỗ trợ một số tổ hợp trưng bày, bảo tàng ảo, nghiên cứu ứng dụng công nghệ đa phương tiện trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Các phần mềm này đã được vận hành hiệu quả trong việc quản lý dữ liệu và trình diễn tới cộng đồng. Nhiều hiện vật được mô hình hóa 3 chiều, lưu trữ đầy đủ thông tin phục vụ công chúng tới nghiên cứu, tham quan. Cơ sở dữ liệu cũng giúp cho việc trưng bày tại Bảo tàng phong phú, đa dạng và độc đáo hơn. Cán bộ Bảo tàng và công chúng khi nhìn vào đó có thể học và trao truyền các giá trị văn hóa phi vật thể, giúp cho văn hóa được lan tỏa tới cộng đồng nhiều hơn.

Tại hội thảo Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam cùng với các đơn vị trong nhóm DPECH (nhóm làm việc trong lĩnh vực Kỹ thuật số, Bảo tồn và Giáo dục Di sản Văn hóa) đã cùng nhau thảo luận và chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm ứng dụng công nghệ số trong việc bảo tồn, phát huy di sản văn hóa Á – Âu. Sau hội thảo, các thành viên nhóm DPECH sẽ tiếp tục kết nối mọi người từ các quốc gia trên thế giới cùng chung tay giáo dục di sản số, quảng bá di sản văn hóa, phát triển các sản phẩm du lịch theo hướng số hóa, nhằm lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống trong bối cảnh toàn cầu đang đương đầu với đại dịch như hiện nay.

Một số hình ảnh:


Ảnh 1+2: Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam tổ chức Hội thảo trực tuyến: “Bảo tồn và giáo dục di sản văn hóa trên nền tảng số: Góc nhìn Á – Âu”
Ảnh 3+4: TS. Nguyễn Thị Ngân, Giám đốc Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm ứng dụng công nghệ số trong việc bảo tồn, phát huy di sản văn hóa tại Hội thảo trực tuyến: “Bảo tồn và giáo dục di sản văn hóa trên nền tảng số: Góc nhìn Á – Âu”